Imperativo- tryb rozkazujący
Afirmativo
Właściwe rozkazy to w hiszpańskim tylko dwie formy- rozkaz na 'ty' i na 'wy'. Inne formy rozkazów i wszystkie zakazy mają formy zapożyczone od presente de subjuntivo.
Aby utworzyć rozkaz dla drugiej osoby liczby pojedynczej odmieniamy czasownik tak samo jak w trzeciej osobie w presente, czyli:
habla
come
vive
ale także czasowniki z wszelkimi wymianami samogłosek:
vuelve
duerme
pide
empieza
cierra
huye
sigue
oye
Tylko nieliczne czasowniki mają formy nieregularne:
tener- ten
decir- di
salir- sal
venir- ven
hacer- haz
ser- sé
ir- ve
poner- pon
Tworząc rozkaz na ty dla czasowników zwrotnych nadal bierzemy odmianę w trzeciej osobie (lub nieregularną formę rozkazu) i dodajemy na końcu 'te', pamiętając o przesunięciu akcentu.
levántate
despiértate
vístete
duérmete
vete
Jeśli potrzebujemy utworzyć rozkaz od czasownika 'estar', który nie brzmi zbyt rozkazująco kiedy powiemy po prostu 'está', robimy z niego 'zwrotny' i również dodajemy 'te' na końcu.
Estate quieto
Rozkazy dla drugiej osoby liczby mnogiej są najłatwiejszą forma w całym trybie rozkazującym. Wystarczy za 'r' na końcu bezokolicznika wstawić 'd'. (Nie ma tu absolutnie żadnego wyjątku.)
hablad
comed
salid
id
poned
decid
volved
W czasownikach zwrotnych, ostania litera znika całkowicie, a dodajemy 'os':
levantaos
despertaos
vestíos
dormíos
(w tym wypadku potrzebujemy akcentu graficznego tylko przy czasownikach zakończonych na '-ir')
Wyjątkiem jest czasownik irse, którego zalecana forma to:
'idos'
Chcąc utworzyć rozkaz dla innej osoby (usted, ustedes, nosotros) korzystamy z formy presente de subjuntivo (w tej samej osobie):
hablar- usted: heble, ustedes: hablen, nosotros: hablemos
comer- coma, coman, comamos
escribir- escriba, escriban, escribamos
salir- salga, salgan, salgamos
ir- vaya, vayan, vayamos
hacer- haga, hagan, hagamos
tener- tenga, tengan, tengamos
W czasownikach zwrotnych dodajemy odpowiedni zaimek zwrotny (se, se, nos), przy czym wyrzucamy końcowe 's' z formy nosotros.
levántese, levántense, levantémonos
despiértase, despiértanse, despertémonos
póngase, pónganse, pongámonos
Ćwiczenia:
Negativo
Inne zasady rządzą zakazami. W zakazach wszystkie formy bierzemy od presente de subjuntivo. Czyli rozkaz i zakaz dla ty i wy są zupełnie innymi formami, a rozkaz i zakaz dla pozostałych osób to ta sama forma, w zakazie poprzedzona słowem 'no'. W czasownikach zwrotnych, w formach zakazujących, zaimek stawiamy przed czasownikiem, po 'no'.
habla- no hables
hablad- no habléis
hable- no hable
hablen- no hablen
hablemos- no hablemos
despiértate- no te despiertes
despertaos- no os despertéis
despiértese- no se despierte
despiértense- no se despierten
despertémonos- no nos despertemos
