Liczebniki główne
Chociaż liczebniki w hiszpańskim nie mają tak rozbudowanej odmiany jak w polskim, to jest kilka haczyków i zasad, o których trzeba pamiętać.
Pierwsza dziesiątka jest podstawą, na której będziemy budować kolejne liczebniki:
0 - cero
1- uno, un, una
2- dos
3- tres
4- cuatro
5- cinco
6- seis
7- siete
8- ocho
9- nueve
10- diez
Tylko jedynka jest odmienna. Czyli jeśli dostawimy do niej jakiś rzeczownik w rodzaju męskim- zastosujemy formę 'un'. Jeśli rzeczownika po jedynce nie będzie, lub liczba w ogóle nie będzie się odnosić do żadnego liczebnika-mówimy 'uno'. Lub prościej: jeśli po jedynce jest rzeczownik rodzaju męskiego to skracamy 'uno' do 'un'
Tengo un libro. Tengo uno.
Mi número es: cuatro, cinco, dos, nueve, siete, uno.
Jeśli liczebnik odnosi się do rzeczownika rodzaju żeńskiego, to zamieniamy go na 'una' bez względu na to czy stoi bezpośrednio po tym liczebniku, czy nie.
Tengo una hermana, ¿y tú?
Yo también tengo una.
Ważne również aby dobrze opanować kolejną dziesiątkę, bo znajdują się tam liczebniki, które nie powtarzają się już później.
11- once
12- doce
13- trece
14- catorce
15- quince
16- dieciséis
17- diecisiete
18- dieciocho
19- diecinueve
20- veinte
Jedenastka jest jedyną liczbą z cyfrą 'jeden', której nie odmieniamy.
Od dwudziestki można już stwierdzić, że tworzymy liczebniki regularnie, chociaż tutaj jeszcze piszemy je łącznie, podczas gdy od 31 zapisujemy dziesiątki i jednostki jako oddzielne słowa i wstawiamy między nie 'y'.
21- veintiuno
22- veintidós
23- veintitrés
24- veinticuatro
25- veinticinco
26- veintiséis
27- veintisiete
28- veintiocho
29- veintinueve
30- treinta
31- treinta y uno
32- treinta y dos
33- treinta y tres
34- treinta y cuatro
35- treinta y cinco
36- treinta y seis
37- treinta y siete
38- treinta y ocho
39- treinta y nueve
40- cuarenta
41- cuarenta y uno
42- cuarenta y dos
43- cuarenta y tres
44- cuarenta y cuatro
45- cuarenta y cinco
46- cuarenta y seis
47- cuarenta y siete
48- cuarenta y ocho
49- cuarenta y nueve
50- cincuenta
60- sesenta
70-setenta
80- ochenta
90- noventa
100- cien
55- cincuenta y cinco
67- sesenta y siete
71-setenta y uno
84- ochenta y cuatro
96- noventa y seis
101- ciento uno
Zasada dotycząca jedynek pozostaje taka sama, czyli powiemy:
veintiuna sillas
veintiún años
cuarenta y una palabras
cuarenta y un días
Aby utworzyć liczbę trzycyfrową dostawiamy na początku odpowiednią setkę:
100- cien (przy samej setce), ciento (jeśli dalej jest coś więcej)
200- doscientos, doscientas
300- trescientos, trescientas
400- cuatrocientos, cuatrocientas
500- quinientos, quinientas
600- seiscientos, seiscientas
700- setecientos, setecientas
800- ochocientos, ochocientas
900- novecientos, novecientas
111- ciento once
203- doscientos tres
515- quinientos quince
910- novecientos diez
Pomiędzy setką a dziesiątką (lub bezpośrednio jednostką) nie wstawiamy 'y'.
Setki mają dwie formy: męską i żeńską, czyli ponownie mówiąc o rzeczowniku rodzaju żeńskiego wybierzemy formę z 'a':
doscientos libros
doscientas páginas
quinientos once coches
quinientas once flores
trescientos veintiún años
trescientas veintiuna casas
Na bazie trzycyfrowych serii będziemy tworzyć kolejne liczby, czyli tysiące i miliony.
1000- mil
1999- mil novecientos noventa y nueve
2000- dos mil
13.000- trece mil
20.000- veinte mil
21.000- veintiún mil
23.807- veintitrés mil ochocientos siete
100.000- cien mil
100.391- cien mil trescientos noventa y uno
205.008- doscientos cinco mil ocho
Przy tysiącach należy pamiętać, że:
jeden tysiąc to po prostu mil (nie *un mil)
nie stosujemy tu formy 'miles', w konkretnej liczbie to zawsze 'mil'
ponieważ 'mil' jest również rzeczownikiem rodzaju męskiego, jeśli bezpośrednio przed nim stoi jedynka to też skraca się do 'un'. 21.000- veintiún mil
Przy rzeczownikach rodzaju żeńskiego następuje tu pewien rozdźwięk w użyciu. Według jednego punktu widzenia przy 21.300 personas 21 odnosi się do tysięcy, a dopiero 300- do osób. Należy więc powiedzieć: veintiún mil trescientas personas.
Ale jest też druga interpretacja: jako że cała liczba odnosi się do 'osób' czyli rzeczownika rodzaju żeńskiego, mówimy: veintiuna mil trescientas personas.
Druga wersja jest bardziej potoczna i wynika z niezrozumienia zasad gramatyki, ale obydwie są uznawane jako poprawne.
Po tysiącach czas na miliony.
1.000.000- un millón
2.000.000- dos millones
21.000.000- veintiún millones
123.000.000- ciento veintitrés millones
Jak widać, tym razem mamy dwie formy: 'millón' (dla jednego miliona) oraz 'millones' (jeśli jest ich więcej). Przy jednym milionie dostawiamy również 'un' (forma skrócona, bo milion to również rzeczownik rodzaju męskiego).
Przy milionach dochodzi jeszcze jedna zasada: jeśli po milionach nie ma już żadnej cyfry (oprócz zer) np. 21.000.000, 315.000.000, 800.000.000 i łączymy je z rzeczownikiem, to należy dostawić 'de'.
21.000.000 habitantes- veintiún millones de habitantes
350.000.000 €- trescientos cincuenta millones de euros
1.000.000 $- un millón de dólares
ale:
21.500.000 habitantes- veintiún millones quinintos mil habitantes
1.700.000 $- un millón setecientos mil dólares
Nie ma osobnego słowa na miliard, a więc po milionach tworzymy 'tysiące milionów'.
1.900.000.000- mil novecientos millones
2.500.000.000- dos mil quinientos millones
15.478.941.501- quince mil cuatrocientos setenta y ocho millones novecientos cuarenta y un mil quinientos uno

