top of page

Liczebniki główne

Chociaż liczebniki w hiszpańskim nie mają tak rozbudowanej odmiany jak w polskim, to jest kilka haczyków i zasad, o których trzeba pamiętać.

​

Pierwsza dziesiątka jest podstawą, na której będziemy budować kolejne liczebniki:

0 - cero

1- uno, un, una

2- dos

3- tres

4- cuatro

5- cinco

6- seis

7- siete

8- ocho

9- nueve

10- diez

​

Tylko jedynka jest odmienna. Czyli jeśli dostawimy do niej jakiś rzeczownik w rodzaju męskim- zastosujemy formę 'un'. Jeśli rzeczownika po jedynce nie będzie, lub liczba w ogóle nie będzie się odnosić do żadnego liczebnika-mówimy 'uno'. Lub prościej: jeśli po jedynce jest rzeczownik rodzaju męskiego to skracamy 'uno' do 'un'

Tengo un libro. Tengo uno.

Mi número es: cuatro, cinco, dos, nueve, siete, uno. 

​

Jeśli liczebnik odnosi się do rzeczownika rodzaju żeńskiego, to zamieniamy go na 'una' bez względu na to czy stoi bezpośrednio po tym liczebniku, czy nie.

​

Tengo una hermana, ¿y tú?

Yo también tengo una.

​

​

Ważne również aby dobrze opanować kolejną dziesiątkę, bo znajdują się tam liczebniki, które nie powtarzają się już później. 

​

11- once

12- doce

13- trece

14- catorce

15- quince

16- dieciséis

17- diecisiete

18- dieciocho

19- diecinueve

20- veinte

​

Jedenastka jest jedyną liczbą z cyfrą 'jeden', której nie odmieniamy.

​

Od dwudziestki można już stwierdzić, że tworzymy liczebniki regularnie, chociaż tutaj jeszcze piszemy je łącznie, podczas gdy od 31 zapisujemy dziesiątki i jednostki jako oddzielne słowa i wstawiamy między nie 'y'.

​

                                                                             

21- veintiuno    

22- veintidós  

23- veintitrés   

24- veinticuatro  

25- veinticinco     

26- veintiséis      

27- veintisiete

28- veintiocho 

29- veintinueve 

 

30- treinta

31- treinta y uno

32- treinta y dos

33- treinta y tres

34- treinta y cuatro

35- treinta y cinco

36- treinta y seis

37- treinta y siete

38- treinta y ocho

39- treinta y nueve   

​

40- cuarenta

41- cuarenta y uno

42- cuarenta y dos

43- cuarenta y tres

44- cuarenta y cuatro

45- cuarenta y cinco

46- cuarenta y seis

47- cuarenta y siete

48- cuarenta y ocho

49- cuarenta y nueve

​

50- cincuenta 

60- sesenta

70-setenta 

80- ochenta  

90- noventa  

100- cien

 

55- cincuenta y cinco

67- sesenta y siete

71-setenta y uno

84- ochenta y cuatro

96- noventa y seis

101- ciento uno

​

Zasada dotycząca jedynek pozostaje taka sama, czyli powiemy:

veintiuna sillas 

veintiún años

cuarenta y una palabras

 cuarenta y un días

​

Aby utworzyć liczbę trzycyfrową dostawiamy na początku odpowiednią setkę:

​

100- cien (przy samej setce), ciento (jeśli dalej jest coś więcej)

200- doscientos, doscientas

300- trescientos, trescientas

400- cuatrocientos, cuatrocientas

500- quinientos, quinientas

600- seiscientos, seiscientas

700- setecientos, setecientas

800- ochocientos, ochocientas

900- novecientos, novecientas

​

111- ciento once

203- doscientos tres

515- quinientos quince

910- novecientos diez

​

Pomiędzy setką a dziesiątką (lub bezpośrednio jednostką) nie wstawiamy 'y'.

​

Setki mają dwie formy: męską i żeńską, czyli ponownie mówiąc o rzeczowniku rodzaju żeńskiego wybierzemy formę z 'a':

​

doscientos libros  

doscientas páginas

quinientos once coches     

quinientas once flores

trescientos veintiún años 

trescientas veintiuna casas

​

Na bazie trzycyfrowych serii będziemy tworzyć kolejne liczby, czyli tysiące i miliony.

1000- mil

1999- mil novecientos noventa y nueve

2000- dos mil

13.000- trece mil

20.000- veinte mil

21.000- veintiún mil

23.807- veintitrés mil ochocientos siete

100.000- cien mil

100.391- cien mil trescientos noventa y uno

205.008- doscientos cinco mil ocho

​

Przy tysiącach należy pamiętać, że:

jeden tysiąc to po prostu mil (nie *un mil)

nie stosujemy tu formy 'miles', w konkretnej liczbie to zawsze 'mil'

ponieważ 'mil' jest również rzeczownikiem rodzaju męskiego, jeśli bezpośrednio przed nim stoi jedynka to też skraca się do 'un'. 21.000- veintiún mil

​

Przy rzeczownikach rodzaju żeńskiego następuje tu pewien rozdźwięk w użyciu. Według jednego punktu widzenia przy 21.300 personas 21 odnosi się do tysięcy, a dopiero 300- do osób. Należy więc powiedzieć: veintiún mil trescientas personas.

Ale jest też druga interpretacja: jako że cała liczba odnosi się do 'osób' czyli rzeczownika rodzaju żeńskiego, mówimy: veintiuna mil trescientas personas. 

Druga wersja jest bardziej potoczna i wynika z niezrozumienia zasad gramatyki, ale obydwie są uznawane jako poprawne.

​

Po tysiącach czas na miliony.

1.000.000- un millón

2.000.000- dos millones

21.000.000- veintiún millones

123.000.000- ciento veintitrés millones

​

Jak widać, tym razem mamy dwie formy: 'millón' (dla jednego miliona) oraz 'millones' (jeśli jest ich więcej). Przy jednym milionie dostawiamy również 'un' (forma skrócona, bo milion to również rzeczownik rodzaju męskiego).

 

Przy milionach dochodzi jeszcze jedna zasada: jeśli po milionach nie ma już żadnej cyfry (oprócz zer) np. 21.000.000, 315.000.000, 800.000.000 i łączymy je z rzeczownikiem, to należy dostawić 'de'.

 

21.000.000 habitantes- veintiún millones de habitantes

350.000.000 €- trescientos cincuenta millones de euros

1.000.000 $- un millón de dólares

ale:

21.500.000 habitantes- veintiún millones quinintos mil habitantes

1.700.000 $- un millón setecientos mil dólares

​

Nie ma osobnego słowa na miliard, a więc po milionach tworzymy 'tysiące milionów'.

1.900.000.000- mil novecientos millones

2.500.000.000- dos mil quinientos millones

15.478.941.501- quince mil cuatrocientos setenta y ocho millones novecientos cuarenta y un mil quinientos uno

​

numeros.png

Ćwiczenia:

NUMEROS.png

Liczebniki porządkowe

Liczebniki porządkowe na co dzień używane są do dziesięciu, chociaż istnieją dla każdej liczby. Podstawowa dziesiątka prezentuje się nastepująco:

1º- primero/a/os/as, primer

2º- segundo/a/os/as

3º- tercero/a/os/as, tercer

4º- cuarto/a/os/as

5º- quinto/a/os/as

6º- sexto/a/os/as

7º- séptimo/a/os/as

8º- octavo/a/os/as

9º- noveno/a/os/as

10º- décimo/a/os/as

​

Jak widać, liczebniki porządkowe są w pełni odmienne, czyli powiemy:

piso primero, planta primera

primeras páginas, primeros días

​

Dodatkowo pierwszy oraz trzeci, jeśli pojawi się przed rzeczownikiem rodzaju męskiego w liczbie pojedynczej, skróci się do 'primer' lub 'tercer'.

primer piso, segundo piso, tercer piso

primera planta, segunda planta, tercera planta

​

Aby wyrazić liczebnik porządkowy powyżej dziesięciu, możemy z powodzeniem użyć odpowiedniego liczebnika głównego. W niektórych przypadkach, jest to wręcz powszechnie przyjęte, np. w wypadku papieży i władców:

Juan XXIII- Juan veintitrés

Luis XVI- Luis dieciséis

​

Jeśli chodzi o miejsce wstawiania liczebnika porządkowego, to te właściwe, czyli do dziesięciu, możemy wstawić przed lub po rzeczowniku, ale o wiele częściej spotkamy się z liczebnikiem przed rzeczownikiem. Wyższe liczebniki stawiamy raczej po rzeczowniku, aby uniknąć interpretacji jako liczebnik główny.

octavo piso, piso doce

primer libro, libro treinta y seis

 

W sytuacjach bardziej formalnych lub uroczystych, można spotkać się z zastosowaniem liczebników porządkowych powyżej dziesięciu. Przedstawiają się one następująco:

​

  • 11.º: undécimo / decimoprimero

  • 12.º: duodécimo / decimosegundo

  • 13.º: decimotercero (o decimotercio)

  • 14.º: decimocuarto

  • 15.º: decimoquinto

  • 16.º: decimosexto

  • 17.º: decimoséptimo

  • 18.º: decimoctavo

  • 19.º: decimonoveno

​

  • 20.º: vigésimo

  • 30.º: trigésimo

  • 40.º: cuadragésimo

  • 50.º: quincuagésimo

  • 60.º: sexagésimo

  • 70.º: septuagésimo

  • 80.º: octogésimo

  • 90.º: nonagésimo

  • 100.º: centésimo

​

  • 21.º: vigesimoprimero (o vigésimo primero)

  • 22.º: vigesimosegundo

  • 33.º: trigesimotercero

  • 44.º: cuadragesimocuarto

  • 55.º: quincuagesimoquinto

  • 66.º: sexagesimosexto

  • 77.º: septuagesimoséptimo

  • 88.º: octagesimoctavo

  • 99.º: nonagesimonoveno

ordinales.png

Ćwiczenia:

desolasol

©2023 wykonanie desolasol. Stworzono przy pomocy Wix.com

bottom of page