de sol a sol
Gerundio
Gerundio to forma pełniąca funkcję naszego imiesłowu przysłówkowego współczesnego (robiąc, idąc, mówiąc), ale też imiesłowu przymiotnikowego czynnego (robiąca, robiący, robiące). Jest nieodmienny, więc w tym przypadku do obydwu funkcji zawsze użyjemy tej samej formy zakończonej na -o.
Gerundio tworzymy od czasownika dodając końcówkę -ando lub -iendo.
Czasowniki zakończone na -ar to końcówka -ando:
hablar - hablando
mirar - mirando
estar - estando
escuchar - escuchando
Czasowniki zakończone na -er, -ir dostają końcówkę -iendo:
comer - comiendo
beber - bebiendo
ser - siendo
tener - teniendo
escribir - escribiendo
salir - saliendo
Nieregularne formy gerundio to przede wszystkim te, które kończą się na -ir i w czasie teraźniejszym miały jakąś wymianę samogłoskową:
dormir- durmirndo
morir - muriendo
pedir - pidiendo
corregir - corrigiendo
repetir - repitiendo
vestir - vistiendo
mentir - mintiendo
sentir - sintiendo
divertir - divirtiendo
preferir - prefiriendo
reír - riendo
construir - construyendo
huir - huyendo
Oraz kilka dodatkowych:
Czasowniki z końcówkami -eer, aer
leer - leyendo
creer - creyendo
caer - cayendo
traer - trayendo
A także:
poder - pudiendo
ir - yendo
Gerundio możemy używać w zdaniu samodzielnie, jako głównego czasownika:
Volviendo a casa he comprado fruta. -Wracając do domu kupiłam owoce.
Mira, Teresa montando en bici. - Patrz, Teresa jadąca na rowerze.
Siendo tan irresponsable no vas a terminar la carrera. -Będąc tak nieodpowiedzialnym nie skończysz studiów
En el patio hay unos niños jugando al fútbol. - Na podwórku są dzieci grające w piłkę.
Gerundio tworzy też kilka konstrukcji:
estar+ gerundio
llevar+ gerundio
seguir+ gerundio
Gerundio ma też swoją 'formę przeszłą', którą tworzymy za pomocą czasownika haber- habiendo, dodając participio od właściwego czasownika:
habiendo hecho
habiendo vuelto
habiéndose levantado
i w takim wypadku jest odpowiednikiem polskiego imiesłowu przysłówkowego uprzedniego:
zrobiwszy, wróciwszy, wstawszy
Habiendo hecho los deberes Paco salió a jugar. - Odrobiwszy lekcje Paco wyszedł się pobawić.
Habiendo vuelto a casa me acosté enseguida. - Wróciwszy do domu od razu się położyłem.
Habiéndonos levantado nos pusimos a trabajar. - Wstawszy z łóżka wzięliśmy się za pracę.
Estar + gerundio
Za pomocą konstrukcji estar+ gerundio wyrażamy:
-czynności trwające w tej chwili
Estoy trabajando.
Está lloviendo.
-czynności rozpoczęte, nie zakończone, które będą kontynuowane, ale niekoniecznie dzieją się w tej chwili
Estamos trabajando en un proyecto muy interesante.
Estoy escribiendo un libro.
-tymczasowe odstępstwa od normalnej sytuacji, sytuacje wyjątkowe
Este invierno está lloviendo mucho.
Actualmente estoy trabajando desde casa.
-rzeczy, które nas irytują swoją częstotliwością, albo długością trwania
Estás todo el día mirando el teléfono.
Están poniedo esta canción cada rato.
Do konstrukcji potrzebujemy odmienionego w odpowiedniej osobie czasownika 'estar' oraz gerundio. Te dwie formy powinny stać obok siebie, ale czasami mogą być przedzielone określeniem czasu:
Estás todo el día trabajando.
Estoy ahora limpiando.
Przy czasownikach zwrotnych stawiamy 'się' albo przed 'estar' albo po gerundio.
Ponieważ doklejając zaimek do gerundio wydłużamy je o jedną sylabę, trzeba wtedy dostawić akcent graficzny.
María se está duchando.
María está duchándose.
Me estoy vistiendo.
Estoy vistiéndome.
Konstrukcji estar+gerundio możemy użyć praktycznie w każdym czasie, jednak ma pewne ograniczenia co do czasowników, z którymi ją tworzymy. Czynność, którą wyrażamy za pomocą estar+gerundio musi być jakimś procesem, który faktycznie jest wykonywany, a nie stanem permanentnym. Stąd często wymienia się po prostu czasowniki, z którymi nie należy tej konstrukcji tworzyć, ale w rzeczywistości nie chodzi o czasowniki, a o samą czynność.
Nie tworzymy konstrukcji estar+gerundio z czasownikami wyrażającymi, wiedzę, zrozumienie, uczucia, preferencje, itp. Powiemy na przykład:
Entiendo alemán. - bo jest to nasza umiejętność a nie proces. Ale możemy powiedzieć:
Ahora lo estoy entendiendo. - w znaczeniu- zaczynam proces pojmowania.
Nie możemy powiedzieć: *estoy teniendo un perro, tylko: tengo un perro. Ale możemy stwierdzić: estoy teniendo unos problemas- bo uważamy ten stan za przejściowy.
Kiedy mówimy o naszych gustach używamy presente:
Me gusta el chocolate.
Ale można powiedzieć: Esta chica me está gustando- kiedy uważamy to za aktualny, ale przejściowy stan, lub gdy właśnie teraz zaczęła nam się podobać.
.png)